Het huishouden bestieren van baron Van Tuyl

Archaïsmen

Vandaag in VK column 'Vaders' van Sylvia Witteman:

"Gezellig.....Zover heeft de integratie het in elk geval wel gebracht, dat dit oerhollandse begrip zich in die Arabische zieltjes metterwoon heeft gevestigd."


Dat metterwoon is een archaïsme, een verouderd, belegen woord.
Het betekent: een vaste woonplaats hebben. Hij heeft zich daar of daar metterwoon gevestigd. Makelaars-/notarissentaal. Zie link.

Waarom gebruikt Sylvia Witteman dit woord? Om zich te onderscheiden, laten zien dat je woordenschat op orde is, trachten een komisch effect te bereiken? Allemaal vermoed ik. Witteman schrijft komisch. Waarom gebruikt Gerard Reve veel archaïsmen? Ik denk om dezelfde redenen.

Stefan Sanders schreef jaren geleden (2006) een taalcolumn over dit verschijnsel in de NRC.
Waarom onderscheiden schrijvers zich vaak met verouderde woorden? Lees hier.

Nog een leuke tip:
Website over belegen woorden
voorbeeld uit de website:
"mevrouw van Gelder gaat het huishouden bestieren van baron van Tuyl". ((   
(dat ben ik niet)

Dure woorden? Een goedkope oplossing.

Imponeertaal. Dikdoenerij in de taal: wij hebben doorgeleerd en u lekker niet.

U kent ze wel, die leidinggevenden. In het overleg of in het verslag gebruiken zij heel dure woorden, vaktermen, jargon, pochtaal, imponeertaal.
Je denkt: zouden de anderen het woord ook niet snappen? Misschien staat het erg dom als ik ernaar vraag. Als de anderen net zo denken, dan komt de leidinggevende er elke keer mee weg.

Uit eigen ervaring, jaren geleden. Uit de mond van enkele leidinggevenden.
"Onze opleiding krijgt in K. een dislocatie sui generis." Het personeel dacht: tuurlijk! ???
"Er is natuurlijk wel een stevige discrepantie tussen beide opvattingen." Discrepantie, toch niet zo moeilijk, toch! ???
"Die zaak moeten we toch wel even ompannekoeken!" Het gemene personeel had het de daaropvolgende weken ook regelmatig over ompannekoeken. Dit soort woorden is (enkv.) besmettelijk.

Zo heeft u als lezer vast ook tig voorbeelden van duurdoenerige leidinggevenden die hun geleerdheid bij de onderdanen zwaar inpeperen.
De slimmeriken (met 1 k !) onder ons zullen niet geïmponeerd zijn, maar denken: wat een stakker om zulke moeilijke woorden te gebruiken. Autoriteit erkennen is tegenwoordig een probleem. Respect dwing je niet af met duurdoenerij en imponeertaal. Integendeel. Meestal werkt het averechts.
Zeg eens gewoon: meneer, ik ken dat woord niet. De anderen zullen je dankbaar zijn.

Wat voorbeelden uit de media:

Nee hoor, pejoratief en connotatie zijn echt heel gewone woorden. Iedereen weet meteen wat ze betekenen. Of niet?

Significant weet toch ook iedereen? Wat een domoren dat ze dit soort woorden niet kennen.

De kunst is om moeilijke zaken eenvoudig uit te leggen. Dat doen de echte taalkunstenaars.
Prof. dr. Karel van het Reve was er zo een: briljant in het simplificeren, een meester in de gewonemensentaal.

Ergo (sorry) geldt wat mij betreft op taalgebied het aloude adagium (sorry, sorry):
"Doe es ff normaal, man!"