Het kan niet zo zijn dat

Luisterend naar de radio, hoorde ik een woordvoerder van Logistiek Nederland. Hij was erg overtuigd van zijn verhaal dat meer asfalt een zegen is voor Nederland.
Maar om de drie regels begon hij zijn zin met:

"Het kan toch niet zo zijn dat...."

Dat is irritant! Je hoort het erg veel, vooral bij politici en woordvoerders. Het drukt een soort stoerheid uit, een overtuiging dat het zo is en niet anders. Het laat geen ruimte voor tegenspraak. En daarom is dat erg vervelend, vooral als de spreker het zinnetje vaker in de mond neemt.

                                                       

Via Google kwam ik bij de site Irritaal terecht. Daarop staat te lezen:

Deze drogreden is een geliefd instrument van vele politici, want het is suggestief en komt over als een waarheid. Een voorbeeld: ‘Het kan toch niet zo zijn dat een buschauffeur niet meer veilig is op zijn werk?’ De politicus wil dat een buschauffeur veilig is op zijn werk, dus het tegenovergestelde kan volgens hem niet. Dat is echter wel de praktijk, sommige buschauffeurs zijn niet meer veilig.

Deze uitspraak wordt populistisch met de toevoeging in dit land: ‘Het kan toch niet zo zijn dat je in dit land verplicht bent om altijd je identiteitsbewijs bij je te hebben?’ Dat impliceert dat alle andere landen een dicatoriaal regime hebben waar de geheime politie over je schouder meekijkt. Of: ‘Het kan toch niet zo zijn dat in dit land bolletjesslikkers de grens overkomen?’ Alle andere landen lijken dan bananenrepublieken waar criminaliteit hoogtij viert.

Het kan toch niet zo zijn dat is meer dan een impliciete vraag om bevestiging van de toehoorder (,toch?), het is ook het manipuleren van de toehoorder en daar ben ik geheel niet van gediend.

Het kan toch niet zo zijn dat het kan toch niet zo zijn dat minder dan een 9 op de irrischaal verdient?

Zwijntjesjager

 
                      

Zwijntjesjager, een verouderd woord dat ik nog maar zelden tegenkom.

Een zwijntje was bargoens voor (oude) fiets. Een zwijntjesjager jaagt dus op fietsen, oftewel een fietsendief.

Trouwens stom van die zwijntjesjager uit het bericht. Had hij zijn licht aangedaan, was hij niet tegen de lamp gelopen en had de dienstdoende diender hem niet in de kraag gevat.

Stelen doe je niet! Niet netjes. Voor het woord stelen zijn vele andere benamingen (synoniemen):

Hier vind je een lijst.

                                                 

                                                      geen zwijntjesjager, zijn zak is te klein...

Mieterse zaterdagavonden!

Trakteer uw televisiebezoek. Een typisch jaren '50-woord. Nu nodig ik mijn zwager een keer uit om samen bij mij naar een voetbalwedstrijd te kijken. Maar dat noem ik geen televisiebezoek.

Toen er in de jaren '50 (in 1951 voor het eerst uitzendingen) nog maar heel weinig mensen een televisie hadden, was televisie kijken een luxe. De familie mocht ervan meeprofiteren, dan werden ze uitgenodigd om op zaterdagavond samen naar het technische wonder te kijken. In het begin was er nog maar 1 net, dus geen keus. (Dit voor de jonge lezertjes) De trotse bezitters haalden lekkere hapjes in huis om in gezamenlijkheid naar de uitzendingen te kijken. Maakte niet uit wat er op te zien was, ook het testbeeld was interessant.

Ikzelf ging bij een gezin op bezoek, bijna een kilometer verderop. Want daar hadden ze televisie! Voor een stuiver (5 cents) mocht je woensdagmiddag met nog 20 andere kinderen naar Pipo de Clown kijken. 

Uit dezelfde jaren stamt bovenstaande advertentie. Een grote tieneramateuravond, in een zaaltje.

Wat was een tieneramateuravond? Zouden we nu niet meer zeggen. 

Wel eens gehoord van Idols of The Voice of Holland? Zoiets was het, een talentenjacht voor amateurs, voor tieners, ook wel teenagers genoemd. Meisjes in petticoats en getoupeerd haar en opgeschoten jongens met vetkuiven en puntschoenen. Jaren '50 en '60, mieterse tijden!

Missend jongetje

Van Twitter:

Opluchting! "@PolitieVdaalNRD: Jongetje welke vermist was in het centrum van Veenendaal terug gevonden door burgernet."

Welke 3 fouten zie je in het zinnetje achter de komma? Reageer.

In de titel vind je trouwens ook een vaak gemaakte fout, van het type:

De missende voortanden maakten haar er niet aantrekkelijker op.

Water, Rijn & wijn

Hoorde iemand op de radio zeggen:

"Er moet nog heel wat water door de wijn gaan, voordat de VVD en de PvdA het eens worden."

Hier klopt iets niet: 2 spreekwoorden door elkaar gehaald.

Dit is het ene  (moest in het voorbeeld gebruikt worden)
Dit is het andere spreekwoord

Deze zomer heb ik kunnen constateren dat er aan de oever van de Rijn in Koblenz staande heel wat water door de Rijn gaat.
Mijn vrouw deed altijd een scheutje water bij de wijn. Een gewoonte waar de echte wijnliefhebber van zal gruwen. Die wijn was overigens altijd Rijn-wijn. Er moest heel wat Rijn-wijn door haar Rijn stromen voor zij deze gewoonte zou opgeven.

Red de puntkomma

Ik was een bijlage aan het lezen en ik schrok me rot!
In een column kwam ik een puntkomma tegen, in een lange zin. Zomaar, out of the blue. En het verrassende was: de puntkomma was ook nog juist gebruikt!

De trouwe  lezer van dit taalblog zal onmiddellijk begrijpen dat ik blij verrast was. Minstens twee keer eerder schonk ik aandacht aan het juist of onjuist gebruik van dit taalfossiel. Ik heb me steeds opgeworpen als een soort taalkundige Greenpeace-actievoerder voor het behoud van de laatste puntkomma's.

Ik ga niet opnieuw uitleggen wat de functie is van de puntkomma. Kijk maar bij Onze Taal. Wel bepleit ik het gebruik van dit reuzehandig leesteken.

Er zijn 3 soorten mensen:

1. Mensen die de puntkomma nooit gebruiken. De grootste groep.
2. Mensen die de puntkomma wel gebruiken, maar foutief (meestal verward met de dubbelepunt). Een kleine groep.
3. Mensen die de puntkomma wel regelmatig en juist gebruiken. Een te verwaarlozen groep.

Lees dit maar als de noodkreet van een verdrietige puntkommaneuker.

Taal in de politiek

Het is voor mij geen breekpunt, maar een maakpunt.
In Brussel tekent Rutte bij het kruisje.
Rutte: Dat bepaalt op 12 september de souveraine kiezer.
Wilders: Al die vreselijke dingen uit Brussel.

Zomaar wat veelgebruikte kreten in het heetst van de verkiezingsstrijd.

Waar zijn Henk en Ingrid gebleven? En de hardwerkende burger?
Die uitdrukkingen zijn versleten. Ze doen het niet meer. De kracht is er vanaf.

De politieke taal verandert snel. Iemand roept wat. De media blaten het na. Tot het
zijn kracht verliest. Buma heeft het over maakpunten i.p.v. breekpunten en hup de
collega's politici hebben het ook over maakpunten. Zo werkt dat in Den Haag en in de
media.