Rapportcijfer taal voor Diederik S.

Hoe spreek je als politicus? Hoe spreek je het volk toe? Hoe zet je een helder verhaal neer?
Hoe doet de nieuwe politieke leider van de PvdA Samson het?

Korte, heldere taal. Korte zinnen. Gemiddeld 10-15 woorden per zin. Geen of weinig bijzinnen. Geen vaktaal. Jip en Janneke-taal voor Henk en Ingrid en Fatima.
Zo willen wij het zien in de politiek

Diederik Samsom- fragment toespraak tot mini-congres PVDA op zat. 17 maart
"......
Of neem de mensen in de sociale werkvoorziening. Tijdens mijn campagne de afgelopen weken werd ik er bij vrijwel ieder bezoek over aangesproken. Door Alex, door Janine, door Marieke, door vele anderen. Zij verdienen hun inkomen, maar vooral hun zelfrespect in de beschutte arbeid. En ze zijn nu doodongerust over het wegsnijden van hun baan. En dan hebben wij een premier die het heeft over kansen pakken. Marieke, Alex, Janine en al die anderen pakten hun kans. En jij pakt die kans weer af, Mark. Jij berooft ze daarmee van hun baan, hun inkomen, en vooral van hun zelfrespect. En ik zal je tegenhouden. Omdat in een fatsoenlijk land alle mensen een eerlijke kans verdienen. ...."

Dit soort taal is wat ik mijn leerlingen voorhield. Kort, krachtig, helder. Veel enkelvoudige zinnen, geen moeilijke woorden. Een kind moet het kunnen begrijpen. Politieke taal voor  de gewone burger. Om de kloof te dichten.

Diederikje Samsom, goed gedaan jongen. Je krijgt van mij een 9.

Bijna onleesbare tweets

Ik weet niet goed of deze bijdrage thuishoort in mijn taalblog. Toch maar hier dus.
Mijn ergernis betreft de formulering van tweets (geen tweeps):

1.           +1 RT @baspaternotte: RT @Pritt: Lache


2.    er wordt ook nog gevoetbald.....uitgenodigd bij #ado-utr as zon #ajax wordt weer #ajaxvanavovond #cbvvergadering bij #psv

1. Twitter- ik raak het spoor kwijt bij RT's in twitterberichten- het antwoord staat ervoor of soms erachter; soms staan er 2 RT's in 1 bericht. wie beweert nu wat? Vaak is het weer een puzzel. Hebben anderen daar ook last van?

2. Twitter- het gebruik van vele #hashtags en links binnen een twitterbericht. In voorbeeld 2 wordt 2x de hashtag ajax gebruikt. Teveel hashtags zijn onfraai en onnodig. De sportwedstrijden-hashtags van het type #feyaja zijn overigens wel heel handig bij het zoeken op Twitter.

Veel tweets staan vol met hashtags, at's (@'s), url-afkortingen en RT's. Een woud van codes die de leesbaarheid sterk doet afnemen en bij mij altijd irritaties opwekken.
De fijnste, prettigste tweets zijn enkelvoudige statements met een duidelijk onderwerp en een bewering, wens of mening erachter. Bijv. Tweets: laten we ze helder formuleren.

Nog 1 tip: de app Twittelator Neue biedt de mogelijkheid om je tweet zo lang te maken als je wilt. Dus je hoeft je verhaal niet af te knijpen in 140 tekens. De app maakt er automatisch een 2e of 3e vervolgtweet achteraan, zelfs met verwijzing van de volgorde. Dat zal ook de leesbaarheid vergroten.

Bepaalde dingetjes

Gehoord op radio, Archos: een islamitisch meisje dat eerst op een openbare school had gezeten.

"Ja, en op de openbare school moest ik alles uitleggen. Waarom ik bepaalde dingetjes droeg."
"Een hoofddoekje?"
"Ja, een hoofddoekje."

Mooi eufemisme of verhullend taalgebruik,  bepaalde dingetjes.

Wat een felle zon. Ik zet even bepaalde dingetjes op.
Ze zagen er mooi uit, de bruid en de bruidegom, met op zijn hoofd bepaalde dingetjes.
Met bepaalde dingetjes in de hand, kom je door het hele land!

Ik aanvaard mijn thuisreis

Je kunt vertrekken. Je kunt opstaan en weggaan. Maar je kunt ook de thuisreis aanvaarden.
Deze uitdrukking "de reis aanvaarden" kom je nog maar zelden tegen. Sterft uit. Daarom wil ik hem hierbij nog eens belichten en aanbevelen omdat hij zo mooi klinkt.

Dus, zeg niet simpel: "Ik ga naar huis." Maar: "Ik aanvaard mijn  thuisreis."  Klinkt een stuk mooier!

Hoe relevant ben je eigenlijk?

Slecht geslapen, zit maar wat te lummelen, kom niet op gang. Vandaag voel ik me niet relevant.

Relevant zijn, je relevant voelen is een typisch eigentijds levensgevoel. Een modieuze uitdrukking ook. Of je er toe doet, of je hele leven er toe doet, of je wel relevant bent voor de anderen, voor de maatschappij, voor je werk.

We doen maar, we maken ons druk, zijn altijd maar bezig. Maar relevant, doe je er toe?

Ik wou dat ik elke dag kon zeggen: Ik voel me vandaag hartstikke relevant. Wat anderen ook mogen vinden, ik doe er toe. Ik geef betekenis aan mijn bestaan, elke dag opnieuw.

Kijk je om je heen, naar al die bezige mensen, dan denk je: Volgens mij lopen er flink wat tussen die niet net als ik relevant zijn, velen doen er niet echt toe. Die missen duidelijk relevantie. Wat jammer voor al die anderen!

Bono en Oprah vroegen zich vandaag op tv samen af of ze wel relevant genoeg waren. Nou ja...

Hier wat voorbeelden uit de geschreven media:


Iedere dag moet raak zijn. We willen relevant zijn en het verschil maken.
Partijen die net als ons de ambitie hebben om relevant werk te willen leveren, ongeacht wat. In partijen die net als wij begrijpen dat een merk een verhaal is dat verteld moet worden.
Relevant zijn en willen weten zijn basisvoorwaarden bij David.
Wij geloven in Kerkrade namelijk dat we alleen succesvol kunnen zijn als we relevant zijn.

Hoe relevant ben jij eigenlijk? Doe je er wel toe?

De schoolmeester met het rode potlood

Ik verbaas me elke dag over het taalgebruik in de media. Mijn vrouw trouwens ook (zij is een natuurtalent overigens). Steeds roepen we uit: moet je nou eens horen, lezen, hoe is het mogelijk, dat verwacht je toch niet van zo'n man/vrouw, in die positie, hebben ze geen corrector bij die krant, moet je die ondertitels nou eens lezen. Verbazing, ergernis, geamuseerdheid vechten om de voorrang.

Ik moet zeggen dat mijn huidige beoordelingen van taal vaak 'geprägt' worden door hoe je het ooit geleerd hebt op school. Het bewijs van 'zo heb ik dat vroeger op school geleerd' is niet altijd sterk en steekhoudend. Simpel omdat de taalregels in de loop der tijd zijn veranderd en omdat er tegenwoordig democratischer met taal wordt omgegaan.
De strengheid van schoolmeesters bestaat niet meer. Wij houden niet van elite, laat staan van een taalelite. Behalve bij het Nationaal Dictee, dan hebben alle deelnemers weer een heilig ontzag voor het rode potlood.

Losse woorden correct schrijven, is met behulp van internet goed te doen, maar begrijpelijk Nederlands schrijven is heel wat anders. Kun je niet opzoeken, behoeft naast veel ervaring ook taalgevoel en -inzicht.

Om eens wat te noemen:
-wanneer gebruik je een nieuwe alinea?
-hoe lang zijn je zinnen, i.v.m. de leesbaarheid?
-hoe maak je effectief gebruik van leestekens?
-hoe fris, fruitig, modern en/of origineel is je taalgebruik?
-sluit je taal aan bij je doelgroep?
-hoe flexibel is je taalgebruik, kun je je stijl aanpassen?
-heb je voldoende taal-feedback in je omgeving, om jezelf scherp te houden?

Zo maar wat vragen die aangeven hoeveel er te leren en schaven is op het gebied van goed taalgebruik.

Enorme zeurpiet - de taal van Wilders

Wilders vond het nodig Henk Bleeker een enorme zeurpiet te noemen. Jan Kuitenbrouwer (o.a. auteur van Turbo-taal) heeft een boekje geschreven over de taal van Wilders. Hij constateert dat Wilders zich bedient van jaren '50 en '60-uitdrukkingen. Bijv. knettergek.
Het schijnt dat veel mensen die uitdrukkingen leuk vinden. Ik heb ze nooit leuk gevonden. Te gemakkelijk, te simpel, te denigrerend meestal.
Wilders bedient zich nooit van Haagse, deftige establishmenttaal. Henk en Ingrid moeten het meteen kunnen snappen. Wilders' taal is dus bewust anti-establishment, wat velen blijkbaar aanspreekt. Bovendien overdrijft hij in alles wat hij zegt.
Bleekers reactie was mild: het had veel erger gekund. Met 'een enorme zeurpiet' was hij er genadig van af gekomen, zei hij.
Is er nu niemand die Geert Wilders gaat jij-bakken en hem op dezelfde wijze van repliek dient. Bijvoorbeeld: je bent zelf een enorme zure zeikstraal o.i.d. Of is dit te kinderachtig. En mag Wilders alleen kinderachtig, cru, denigrerend en beledigend zijn?
Wie bedenkt een passende jij-bak voor Geert?
(Wat rijmt op Geert? Demoniseert!)

Welkomstbericht bij de blog ZOEK DE FOUT

Hi , taalliefhebber.

In deze blog vind je taalfouten.
De bedoeling is om de fout uit een stukje tekst uit de media te halen.
Over de fouten kan wel gecorrespondeerd worden. Dus geef meteen een reactie of kom zelf met een mooi voorbeeld.
Je kunt me ook een vraag stellen over de taalfout. Dan geef ik mijn uitleg of mening. Tenslotte ben ik al meer dan 30 jaar docent Nederlands & NT2.
Net als over smaak valt over taal veel te twisten. Wind je op over de domheid van veel taalgebruikers of vermaak je ermee.
Taal is een levend iets. En heel belangrijk. Dus alle reden om elkaar op taalfouten te wijzen en te overtuigen.